Asset Management and The Case of Turkey
Risk-Adjusted Performance Evaluation of Turkish Mutual and Pension Funds
Kitabın tamamını okuyun (PDF)
Özet
Varlık yönetimi sektörü, tasarruflar ile yatırımlar arasında aracılık işlevi gördüğü için bir ülkenin ekonomik büyümesinin temel kaynaklarından biridir. Sektör aynı zamanda finansal piyasalara yeni kaynak sağlanması ve yatırımcıların hedeflerine ulaşması açısından da önem taşır.
Bu çalışmada gelişmekte olan bir piyasada fon yönetimi sektörü incelenmiştir. Önce fon performans ölçüm oranları ele alınmış, ardından Türkiye'deki yatırım fonları ve emeklilik fonlarının 2010–2019 dönemindeki performansları, fonların alfa (aşırı getiri) üretip üretmediğini belirlemek üzere değerlendirilmiştir. Riske göre düzeltilmiş performans ölçütleri (Sharpe, Treynor, Bilgi, Jensen alfası, Sortino ve Omega oranları) hesaplanmıştır.
Sonuçların yatırımcılar, fon yöneticileri, düzenleyiciler ve ekonominin bütünü açısından önemli çıkarımları bulunmaktadır. Kitap ayrıca finans lisans ve yüksek lisans programlarında yardımcı ders kitabı olarak kullanılabilir.
Önsöz
Türkiye'de tasarruf ve sermaye birikimi, ekonominin büyümesi için yeterli düzeyde değildir. Bu nedenle ülke, kendisini ekonomik krizlere açık hale getiren yabancı sermayeye ihtiyaç duyar. Büyümeyi besleyecek bir diğer politika, küçük tasarrufların fon yönetimi aracılığıyla bir araya getirilmesidir. Bu politika ancak fon yönetimi sektörü sürdürülebilir biçimde kabul edilebilir, yani piyasa üstü getiriler ürettiğinde işleyebilir.
Bu ampirik çalışmada sektörün böyle getiriler üretip üretmediği analiz edilmiştir. Çalışma, Doç. Dr. Hakkı Öztürk danışmanlığında yürütülen Tayfun Özkan'ın doktora tezinin bir bölümüne dayanmaktadır.
Türk fon yönetimi sektörünün son on yılı (2010–2019), 2019 itibarıyla sektörün yüzde 90'ını temsil eden yatırım fonları ve emeklilik fonları birlikte ele alınarak incelenmiştir. Analiz; düzenleyici ve uluslararası kılavuzlarla uyumlu fon kategorileri oluşturularak, her kategori için uygun bir karşılaştırma ölçütü seçilerek ve kategorilerin riske göre düzeltilmiş getiri performansı ölçülerek yapılmıştır.
Sekiz yatırım fonu ve on üç emeklilik fonu kategorisi tanımlanmıştır. Performanslar; altı farklı riske göre düzeltilmiş tek endeksli model ile, hem risksiz getiri oranına hem de ilgili kategori için tanımlanan ölçüte karşı, dört farklı zaman ufkunda (yıllık, hareketli 3 ve 5 yıllık, on yıllık) ve hem eşit hem de portföy büyüklüğü ağırlıklı haftalık getiri verileri üzerinden ölçülmüştür.
Yirmi bir fon kategorisinin analizi
Mutlak riske göre düzeltilmiş performansı (Sharpe ve Treynor oranlarıyla ölçülen) sürdürülebilir biçimde başarılı, yani risksiz getiri oranını her dönem aşan bir fon kategorisi bulunmamaktadır.
Göreli riske göre düzeltilmiş performansı (Bilgi oranı ve Jensen alfasıyla ölçülen) sürdürülebilir biçimde başarılı, yani kendi ölçütünü her dönem aşan bir fon kategorisi bulunmamaktadır.
Aşağı yönlü riske göre düzeltilmiş performans (Sortino oranı) ve yüksek momentler (Omega oranı) açısından sürdürülebilir biçimde başarılı getiri üreten bir fon kategorisi bulunmamaktadır.
Riske göre düzeltilmiş performansların uzun vadede daha iyi olduğuna dair bir bulgu yoktur. Yirmi bir kategori içinde uzun dönem getirileri yıllık getirilerden daha iyi olan tek kategori hisse senedi emeklilik fonlarıdır.
Yatırım fonu ile emeklilik fonunun karşılaştırılabildiği dört kategoriden (altın, hisse senedi, borçlanma araçları, para piyasası) altın, hisse senedi ve para piyasası kategorileri aynı performans eğilimini gösterirken, borçlanma araçları kategorisi ayrışmaktadır: yatırım fonlarında özel sektör menkul kıymetlerine ayrılan pay yüzde 28, emeklilik fonlarında yüzde 6'dır.